Δολοφονία στην Άγκυρα | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Δολοφονία στην Άγκυρα

Η Ρωσία, το ΝΑΤΟ και η βίαιη πολιτική της Τουρκίας

Παρ’ όλα αυτά, η Τουρκία δεν είναι μονολιθική [11] και υπάρχουν και εκείνοι, συμπεριλαμβανομένων μερικών στις υπηρεσίες ασφαλείας, οι οποίοι εξακολουθούν να είναι αφοσιωμένοι στους ισλαμιστές αντάρτες σε αυτή την μάχη και ευθυγραμμισμένοι με τον παραδοσιακό, αντι-ρωσικό στρατηγικό προσανατολισμό της Τουρκίας γενικότερα. Αυτή ήταν μια σταθερά της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας από το 1940. Η πεποίθηση ότι η Μόσχα είναι ο ιστορικός εχθρός έναντι του οποίου η Τουρκία πρέπει να παραμένει ισχυρή, οδήγησε την Τουρκία να συνάψει Δυτικούς δεσμούς εξ αρχής. Κάποιοι σε αυτό το στρατόπεδο, όπως ο Altintas, μπορεί να βλέπουν την βία ως την μόνη τους ελπίδα για να βάλουν την Τουρκία πίσω στον σωστό δρόμο. Υπάρχει ένα ιστορικό προηγούμενο σε αυτό: Οι τουρκικές υπηρεσίες ασφαλείας, ή οποιαδήποτε στοιχεία μέσα σε αυτές, το λεγόμενο «βαθύ κράτος», έχουν μια ιστορία αξιοποίησης της δεξαμενής της δεξιάς ιδεολογίας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Τουρκία δεν θα αποκλίνει από την παραδοσιακή στρατηγική της πορεία: Να διατηρήσει την επαγρύπνηση ενάντια στον ιστορικό εχθρό της, την Ρωσία.

Για παράδειγμα, το 1979, ο δεξιός μαχητής Μεχμέτ Αλί Αγκτσά δολοφόνησε τον Αμπντί Ιπεκτσί, τον συντάκτη της ηγετικής κεντρώας εφημερίδας της Τουρκίας. Ο Ιπεκτσί ήταν υποστηρικτής του Bülent Ecevit, του σοσιαλδημοκράτη ηγέτη ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός τρεις φορές μεταξύ 1973 και 1979 και τον οποίο οι επιχειρηματικοί και στρατιωτικοί κύκλοι αντιμετώπιζαν με μεγάλη καχυποψία. Η Τουρκία δεν είχε ποτέ πριν μια αριστερή κυβέρνηση, και πολλοί στο τουρκικό κρατικό οικοδόμημα και στους επιχειρηματικούς κύκλους πίστευαν ότι ο Ετσεβίτ επρόκειτο να οδηγήσει την χώρα μακριά από την Δυτική συμμαχία. «Αριστερά του κέντρου είναι ο δρόμος για την Μόσχα» ήταν ένα δημοφιλές σύνθημα μεταξύ πολλών δεξιών εκείνες τις ημέρες.

Μετά την δολοφονία, ο Αγκτσά στην συνέχεια απέδρασε από την φυλακή και έφυγε από την Τουρκία με την εμφανή βοήθεια της αστυνομίας. Αργότερα προσπάθησε να σκοτώσει τον πάπα Ιωάννη Παύλο ΙΙ [12] στην Ρώμη το 1981 σε ένα σχέδιο που δεν έχει αποσαφηνιστεί ποτέ. Έχει υποστηριχθεί ότι, αφού έφυγε από την Τουρκία, ο Αγκτσά είχε προσληφθεί από μυστικές υπηρεσίες του Ανατολικού μπλοκ, οι οποίες σχεδίαζαν να δολοφονήσουν τον Πολωνό πάπα ως αντίποινα επειδή ενθάρρυνε το κίνημα ελευθερίας στην πατρίδα του την Πολωνία. Τελικά, η δολοφονία του Ιπεκτσί αντιπροσώπευσε ένα σημαντικό ορόσημο στον δρόμο για το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980. Ήταν η πιο συγκλονιστική δολοφονία εκείνα τα χρόνια. Δεξιά τάγματα θανάτου με συνδέσμους προς το «βαθύ κράτος» σκότωσαν αριστερούς και κεντρώους διανοούμενους. Ο Ετσεβίτ απέφυγε μια απόπειρα δολοφονίας. Η Αριστερά τελικά συνεθλίβη όταν ο στρατός ανέλαβε την εξουσία το 1980. Αξιωματούχοι των ΗΠΑ χαιρέτισαν το πραξικόπημα των «δικών μας» και για ένα διάστημα, η Τουρκία φάνηκε να κλίνει ξανά προς την Δύση [13].

Ωστόσο, από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, μια αντι-Δυτική παράταξη είχε και πάλι κερδίσει έδαφος στο εσωτερικό του τουρκικού στρατού. Αυτή η παράταξη είδε με καχυποψία την αμερικανική πολιτική στην Μέση Ανατολή και πίστευε ότι η Ουάσιγκτον είχε εδαφικά σχέδια για την Τουρκία, και συγκεκριμένα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να χαράξουν ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν από το τουρκικό έδαφος. Πολλοί σε αυτή την ομάδα έφεραν αντίρρηση στο να επιτραπεί στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τουρκικό έδαφος κατά την εισβολή στο Ιράκ το 2003, κάτι που είχε υποστηρίξει ο Ερντογάν. Αυτοί οι λεγόμενοι Ευρασιατιστές [14] στρατιωτικοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η Τουρκία χρειάζεται να αναπροσανατολιστεί προς την Ρωσία και την Κίνα για να εξασφαλίσει την εθνική ασφάλεια και την ακεραιότητά της.

Αλλά ο ευρασιατισμός συγκρούστηκε με τις προτεραιότητες της κυβέρνησης του ΑΚΡ και με εκείνους ανάμεσα στους ανώτατους αξιωματικούς [του στρατού], οι οποίοι ως επί το πλείστον παρέμειναν φιλο-ΝΑΤΟϊκοί. Εισάγετε τώρα κι έναν άλλον δεξιό τρομοκράτη, τον Ogün Samast, ο οποίος το 2007 δολοφόνησε τον Αρμενο-Τούρκο δημοσιογράφο Χραντ Ντινκ. Η δολοφονία του Ντινκ ήρθε μετά την δολοφονία του Andrea Santoro, ενός καθολικού ιερέα το 2006, και ακολουθήθηκε από τις δολοφονίες τριών Χριστιανών ιεραποστόλων και εκδοτών. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι δράστες ήταν δεξιοί έφηβοι. Οι Αρχές ισχυρίστηκαν ότι η βία ήταν έργο των αντι-Δυτικών εθνικιστών στο «βαθύ κράτος». Ένας κορυφαίος στρατηγός, γνωστός για τις ευρασιατιστικές απόψεις του, ο Χουρσίτ Τολόν, κατηγορήθηκε για τα εγκλήματα και συνελήφθη. Αθωώθηκε χρόνια αργότερα.

Ωστόσο, υπάρχουν τώρα συντριπτικά στοιχεία ότι το σχέδιο του Σαμάστ είχε πράγματι σχεδιαστεί από στοιχεία εντός των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας, αλλά αυτό ήταν -όπως και οι άλλες δολοφονίες Χριστιανών- μια παραπλανητική επιχείρηση. Εκ των υστέρων, φαίνεται ότι ο πραγματικός σκοπός ήταν να δημιουργηθούν οι συνθήκες που νομιμοποίησαν την συνένωση της Ευρασιατιστών, της εθνικιστικής αντιπολίτευσης προς το καθεστώς του ΑΚΡ. Το επεισόδιο ενίσχυσε το αίσθημα της φιλο-ΝΑΤΟϊκής ομάδας ότι η Άγκυρα χρειάζεται για να εκκαθαρίσει το «βαθύ κράτος», και βοήθησε να νομιμοποιηθούν διάφορες εικονικές δίκες κατηγορουμένων για το πραξικόπημα, κάτι που με την σειρά του εξάλειψε τις αντιληπτές απειλές για την συνεχή δέσμευση της Τουρκίας στην Δυτική δομή ασφάλειας.