Οι γυναίκες πεθαίνουν στην Τουρκία | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Οι γυναίκες πεθαίνουν στην Τουρκία

Και το πρόβλημα γίνεται όλο και χειρότερο
Περίληψη: 

Τουλάχιστον 414 γυναίκες σκοτώθηκαν στην Τουρκία την περίοδο 2015-16, κυρίως από άτομα στον στενό κύκλο τους και μέλη της οικογένειάς τους- από 294 το 2014 και 237 το 2013. Και οι ακτιβιστές, οι δικηγόροι και οι επιζώντες από την βία λένε ότι η κατάσταση χειροτερεύει, ότι τα δικαιώματα και οι προστασίες για τις γυναίκες υποβαθμίζονται με ανησυχητικό ρυθμό.

Η SOPHIA JONES είναι ανώτερη συντάκτις και δημοσιογράφος στο The Fuller Project for International Reporting [1].
Η NICOLE TUNG είναι ανεξάρτητη φωτορεπόρτερ με έδρα την Κωνσταντινούπολη, και καλύπτει την Μέση Ανατολή και όχι μόνο.

Ένα ήσυχο βράδυ του Νοεμβρίου του 2014, η Eda Okutgen εγκατέλειψε το διαμέρισμά της στην παραθαλάσσια τουρκική πόλη της Σμύρνης και έτρεξε για την ζωή της. Δεν πήγε μακριά.

Ο πρώην σύζυγός της, Ugur Buynak, την είχε ήδη μαχαιρώσει στο πόδι με ένα μαχαίρι κουζίνας. Και καθώς την έριξε κάτω από μια σκάλα, η επιτυχημένη 38χρονη επιχειρηματίας και μητέρα φώναζε για βοήθεια. Φώναξε μάταια –οι γείτονες κλείδωσαν τις πόρτες τους, καθώς ο Buynak έχωνε θανάσιμα το μαχαίρι στην πρώην σύζυγό του. Βγήκε έξω στο κλιμακοστάσιο, με την δολοφονία της να έχει εγγραφεί από κάμερες ασφαλείας για να παιχτεί ξανά και ξανά στην τουρκική τηλεόραση.

«Ήταν πολύ καλή για αυτόν τον κόσμο», είπε η μεγαλύτερη αδελφή της, Nazli Okutgen, σκουπίζοντας τα δάκρυά της.

02052017-1.jpg

Οι αδελφές της Eda Okutgen (από αριστερά), Nazli και Nida, και η καλύτερη φίλη της, Funda, κρατούν μια φωτογραφία της Eda ενώ φωτογραφίζονται στην Σμύρνη, τον Φεβρουάριο του 2017. NICOLE TUNG
-------------------------------------------------------------------------

Η δολοφονία της Eda, αν και συγκλονιστική, δύσκολα είναι σπάνια. Στην Τουρκία, οι επικεφαλίδες των μέσων ενημέρωσης συχνά λένε τρομερές ιστορίες βίας κατά των γυναικών -στον δρόμο, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στο σπίτι. Υπήρχε η 20χρονη φοιτήτρια, την οποία χτύπησε, έκαψε και έριξε σε ποταμό [2] ο οδηγός λεωφορείου που προσπάθησε να την βιάσει. Υπήρξε η Τουρκάλα δημοσιογράφος η οποία, λίγο μετά τον τοκετό, ξυλοκοπήθηκε τόσο άσχημα από τον σύζυγό της [3] που τώρα είναι παράλυτη. Υπήρχε η γυναίκα που πυροβολήθηκε από τον σύζυγό της σε ένα κομμωτήριο [4] αφότου αυτός απελευθερώθηκε από την αστυνομία και αψήφησε μια εντολή περιορισμού. Και μετά, υπήρξε η Eda, που μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου από τον πρώην σύζυγό της σε ένα κλιμακοστάσιο καθώς ο μικρός γιος της κρυβόταν αρκετούς ορόφους επάνω.

Η Eda είναι μια από τις χιλιάδες γυναίκες της Τουρκίας που έχουν δολοφονηθεί ή υποστεί επίθεση κατά τα τελευταία χρόνια. Τουλάχιστον 414 γυναίκες σκοτώθηκαν στην Τουρκία την περίοδο 2015-16 -κυρίως από άτομα στον στενό κύκλο τους και μέλη της οικογένειάς τους- από 294 [5] το 2014 και 237 το 2013 [6], όπως τεκμηριώνει η We Will Stop Women Murders, μια οργάνωση που καταγράφει τις δολοφονίες γυναικών και βοηθά τα θύματα βίας και τις οικογένειές τους. Και οι ακτιβιστές, οι δικηγόροι και οι επιζώντες από την βία λένε ότι η κατάσταση χειροτερεύει -τα δικαιώματα και οι προστασίες για τις γυναίκες υποβαθμίζονται με ανησυχητικό ρυθμό. Υπό την όλο και πιο αυταρχική διακυβέρνηση [7] του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η κυβέρνηση συντρίβει τους διαφωνούντες και προωθεί πολιτικές που είναι επιζήμιες για τις γυναίκες. Αυτό σε μια χώρα που κάποτε είχε διαλαληθεί ως πρότυπο σταθερής, σύγχρονης και ισλαμικής δημοκρατίας.

ΚΡΑΤΟΣ ΦΟΒΟΥ

Οι Τούρκοι που αγωνίζονται για την ισότητα των φύλων υποστηρίζουν ότι τα δικαστήρια συχνά κλίνουν κατά των γυναικών. Οι δικαστές μπορούν να μειώσουν τις ποινές των δολοφόνων και των κακοποιών κατά την κρίση τους [8] εάν, για παράδειγμα, ένας άνδρας δικαιολογήσει την βία του υποστηρίζοντας ότι η σύζυγός του ήταν άπιστη ή ντυμένη ακατάλληλα ή αν έχει καλή συμπεριφορά στην αίθουσα του δικαστηρίου.

Οι αδελφές της Eda μάχονται αυτό το σύστημα για δύο χρόνια. Παρ’όλο που ο Buynak βρίσκεται σήμερα στην φυλακή για την δολοφονία της Eda, έχει στρατολογήσει τις υπηρεσίες ενός κορυφαίου δικηγόρου για να πολεμήσει την καταδίκη του. Ισχυρίζεται παραφροσύνη, λέγοντας ότι η πρώην σύζυγός του τον προκάλεσε επειδή υποτίθεται ότι είχε έναν δεσμό και αρνούμενη να κάνει σεξ μαζί του. Οι σύμμαχοι της Eda μάχονται τους ισχυρισμούς αυτούς ως γελοίους, αλλά είναι μια στρατηγική κίνηση για τον Buynak: Θα μπορούσε να απελευθερωθεί αν, μετά από ιατρική εξέταση, το δικαστήριο πει ότι ήταν πράγματι παράφρων την εποχή του εγκλήματός του. Και μετά από ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα ψυχιατρικής θεραπείας, θα μπορούσε να μείνει ελεύθερος.

Ο Ismail Altun, ο κατήγορος για την περίπτωση της Eda, αντιπροσώπευσε ως δικηγόρος τα τελευταία 22 χρόνια τουλάχιστον 40 περιπτώσεις γυναικών που υπέστησαν κακοποίηση, βιάστηκαν και δολοφονήθηκαν. Τα έχει δει όλα.

«Δεν νομίζω ότι το ποσοστό των δολοφονιών θα μειωθεί», λέει ο Altun, κουνώντας το κεφάλι του. Σύμφωνα με οργανώσεις όπως η We Will Stop Women Murders, το ποσοστό στην πραγματικότητα ανεβαίνει. Αλλά ο αριθμός των κακοποιημένων γυναικών στην Τουρκία είναι άγνωστος. Πολλά θύματα δεν ζητούν βοήθεια επειδή δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να σταθούν μόνες τους ή φοβούνται να πάνε στην αστυνομία και να υποβάλουν μια αναφορά.

«Ακόμα κι αν πάνε στην αστυνομία, η αστυνομία λέει ότι είναι ένα οικογενειακό ζήτημα», λέει ο Altun, κουνώντας το κεφάλι του. Το 2014, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων [9] χτύπησε με ένα «μοτίβο δικαστικής παθητικότητας ως απάντηση των ισχυρισμών ενδοοικογενειακής βίας» στην Τουρκία. Ο Altun λέει ότι [το πρόβλημα] μόνο χειροτερεύει.

02052017-2.jpg

Ο φάκελος της υπόθεσης της Eda Okutgen, στο γραφείο του δικηγόρου της, Ismail Altun, στην Σμύρνη, τον Απρίλιο του 2017. NICOLE TUNG
---------------------------------------------------