Κόμματα ισλαμικών αρχών στην Ευρώπη | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Κόμματα ισλαμικών αρχών στην Ευρώπη

Οι κίνδυνοι από το πολιτικό Ισλάμ για την Δύση

Μια πρωταρχική εκδήλωση ισλαμικής πολιτικής κινητοποίησης υπήρξε το Κόμμα των Γάλλων Μουσουλμάνων (PMF, Parti des Musulmans Français), το οποίο ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1997 στο Στρασβούργο από τον αλγερινής καταγωγής ιμάμη Mohammed Ennacer Latrèche (γεν. 1954). Το Στρασβούργο ως αστικό κέντρο διαθέτει υψηλό αναλογικά ισλαμικό μεταναστευτικό πληθυσμό, με έντονη την παρουσία του τουρκικού στοιχείου. Σύμφωνα με το καταστατικό του, η ίδρυση του Κόμματος των Γάλλων Μουσουλμάνων αποσκοπούσε στην «πολιτική ένωση των Μουσουλμάνων της Γαλλίας βάσει των αξιών και των αρχών οι οποίες συνδέουν την ισλαμική κοινότητα». Σε επίπεδο εκλογικής τακτικής ο Latrèche στράφηκε αρχικά κατά του Σοσιαλιστικού Κόμματος λόγω της υψηλής προτίμησης των Μουσουλμάνων μεταναστών προς τον πολιτικό αυτό σχηματισμό. Σε μεταγενέστερη περίοδο το Κόμμα των Γάλλων Μουσουλμάνων αποπειράθηκε να διευρύνει την επιρροή του αναδεικνύοντας τις εντάσεις μεταξύ της Δύσης και του ισλαμικού κόσμου ή εκμεταλλευόμενο την ισραηλινο-παλαιστινιακή αντιπαράθεση στην Μέση Ανατολή. Στο πλαίσιο αυτό το κόμμα αποπειράθηκε να αξιοποιήσει το κύμα αντιαμερικανισμού, το οποίο ενέσκηψε στην Ευρώπη μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία λόγω του εξτρεμιστικού του λόγου. Το κόμμα απέσπασε το 0,92% των ψήφων στις εθνικές εκλογές του 2007.

Η ορολογία του κόμματος παραπέμπει στις έκδηλες ισλαμιστικές ιδεολογικές του απαρχές. Επιτιθέμενο σε θεσμικές οργανώσεις Μουσουλμάνων, τις οποίες κατηγόρησε ως «υποχείρια του διεθνούς σιωνισμού», το Κόμμα των Γάλλων Μουσουλμάνων αποξένωσε τα πιο μετριοπαθή στοιχεία της ισλαμική κοινότητας και ενέτεινε την καχυποψία των γαλλικών Αρχών για τις προθέσεις του. Το Κόμμα των Γάλλων Μουσουλμάνων διατηρεί σχέσεις με την τουρκική ισλαμιστική οργάνωση Millî Görüş, καθώς και με την σιιτική Hezbollah του Λιβάνου. Οι έκδηλες σχέσεις του κόμματος με ισλαμιστικούς κύκλους και η στήριξη τρομοκρατικών δραστηριοτήτων των τζιχαντιστών επέφεραν δικαστικές διώξεις εκ μέρους των γαλλικών Αρχών και τον έλεγχο επί των τραπεζικών καταθέσεών του, το 2014.

Το Δημοκρατικό Ισλαμικό Κόμμα (PDM, Parti Democrate Musulman) ιδρύθηκε στην πόλη Μπεζιέ το 2009 από Μουσουλμάνους μαροκινής και αλγερινής καταγωγής [1]. Το κόμμα δεν παρουσίασε ουσιώδη πολιτική δραστηριότητα μετά το 2012 αναστέλλοντας σε πρακτικό επίπεδο την περιορισμένη παρουσία του. Η Νέα Γαλλική Ένωση (NUFR, Nouvelle Union Française), είναι ένα άλλο κόμμα ισλαμικών αρχών, το οποίο ιδρύθηκε το 2010 με πρόεδρο τον Adam Ouadah. Η Νέα Γαλλική Ένωση συμμετέσχε στις εθνικές εκλογές του 2012 με τρεις υποψηφίους αποσπώντας ποσοστά μεταξύ 0,07 και 0,13%. Έκτοτε το κόμμα δεν διαθέτει αξιοσημείωτη πολιτική παρουσία και έχει κατ’ ουσίαν αναστείλει την πολιτική του δραστηριότητα [2].

Η Ένωση Δημοκρατών Μουσουλμάνων Γάλλων (UDMF, Union des Democrats Musulmans Francais) ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2012 από τον Nagib Azergui και τον Emir Megherbi [3]. Επισήμως υποστηρίζεται ότι πρότυπο του κόμματος υπήρξε το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (PCD, Parti chrétien-démocrate) της γαλλικής πολιτικής σκηνής. Ενώ, όμως, το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα δεν αμφισβητεί το εκκοσμικευμένο πολιτισμικό πλαίσιο της γαλλικής κοινωνίας επιδιώκοντας μόνο την προστασία της χριστιανικής πολιτισμικής παράδοσης, η Ένωση Δημοκρατών Μουσουλμάνων Γάλλων είναι ένα κόμμα με μακροπρόθεσμη στόχευση αντίστοιχη των ισλαμιστικών κύκλων [4]. Η Ένωση απέσπασε 12.528 ψήφους στις περιφερειακές εκλογές του 2015 στην εκλογική περιφέρεια της Ile-de-France, με υψηλότερο ποσοστό 5,9% στον δήμο Mantes-la-Jolie, αποσπώντας ψήφους κυρίως από την γαλλική Αριστερά και ιδίως τους Οικολόγους.

Το Κόμμα Ισότητας και Δικαιοσύνης (PEJ, Parti Egalité Justice) ιδρύθηκε το 2015 στο Στρασβούργο από μέλη της τουρκικής κοινότητας της πόλης. Η πλειονότητα των στελεχών του κόμματος είναι τουρκικής καταγωγής, ενώ συμμετέχουν επίσης αλγερινής και μαροκινής καταγωγής Γάλλοι, καθώς και ορισμένοι γηγενείς Γάλλοι. Η ονομασία του κόμματος αποτελεί έμμεση αναφορά στο τουρκικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ευημερίας (AKP) του Erdogan. Το κόμμα διατηρεί στενούς δεσμούς με την διεθνή ΜΚΟ «Συμβούλιο για Δικαιοσύνη, Ισότητα και Ειρήνη» (Cojep), η οποία ιδρύθηκε επίσης στο Στρασβούργο από Τούρκους της Γαλλίας. Πολλά στελέχη του PEJ ανήκουν ταυτοχρόνως στην οργάνωση Cojep, καταδεικνύοντας την αλληλεπικάλυψη ισλαμιστικών οργανώσεων και των καινοφανών πολιτικών κομμάτων [5]. Η Cojep προωθεί συστηματικά την επιχειρηματολογία του AKP, του οποίου είναι άτυπος εκπρόσωπος στην Γαλλία και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η οργάνωση διαμαρτυρήθηκε για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από το γαλλικό Κοινοβούλιο εκδίδοντας σχετικές καταδικαστικές ανακοινώσεις κατά των γαλλικών φορέων και πολιτικών κομμάτων, που είχαν αναγνωρίσει την γενοκτονία. Οι οργανικοί δεσμοί του γαλλικού PEJ με την κυβέρνηση Ερντογάν αναδείχθηκαν τον Μάιο του 2017 από την Mine Gunbay, υπεύθυνη για τα δικαιώματα των γυναικών στο δημοτικό συμβούλιο του Στρασβούργου. Κατά την Gunbay, η πολιτική δραστηριότητα του PEJ και ευρύτερα της τουρκικής ισλαμικής κοινότητας έχουν μετατρέψει την γαλλική πόλη του Στρασβούργου σε «πολιτικό εργαστήριο του κόμματος του Ερντογάν» [6].