Θα γίνει ο κωμικός ηθοποιός ο επόμενος πρόεδρος της Ουκρανίας; | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Θα γίνει ο κωμικός ηθοποιός ο επόμενος πρόεδρος της Ουκρανίας;

Γιατί ο Volodymyr Zelenskiy κέρδισε τον πρώτο γύρο των εκλογών
Περίληψη: 

Οι βουλευτικές εκλογές του φθινοπώρου είναι ακόμη πιο σημαντικές για το μέλλον της Ουκρανίας. Το Κοινοβούλιο, εξάλλου, είναι το όργανο που καθορίζει τις οικονομικές πολιτικές της χώρας.

Η MELINDA HARING είναι συντάκτις του blog UkraineAlert στο Atlantic Council και ανώτερη συνεργάτις του Foreign Policy Research Institute.

Στις 31 Μαρτίου, οι Ουκρανοί πήγαν στις κάλπες για να εκλέξουν νέο πρόεδρο. Ο πρωτοπόρος Volodymyr Zelenskiy, ένας άπειρος 41χρονος τηλεοπτικός κωμικός ηθοποιός, βγήκε στην κορυφή, με ακόμη μεγαλύτερα ποσοστά από εκείνα που είχαν προβλεφθεί. Τα αποτελέσματα δίνουν στον κωμικό το 30% των ψήφων. Ο νυν πρόεδρος, Πέτρο Ποροσένκο, ήρθε στην δεύτερη θέση με μόλις 16%. Επειδή κανένας υποψήφιος δεν πέρασε το κατώτατο όριο του 50%, οι Zelenskiy και Poroshenko θα αντιπαρατεθούν σε έναν δεύτερο γύρο στις 21 Απριλίου.

Όλα αυτά ήταν αναμενόμενα. Ο Zelenskiy ηγείτο στις δημοσκοπήσεις για δύο μήνες και οι Ουκρανοί νυν πρόεδροι δεν απολαμβάνουν ένα πλεονέκτημα όπως συμβαίνει σε άλλα συστήματα. Από την κατάκτηση της ανεξαρτησίας το 1991, οι Ουκρανοί έχουν επανεκλέξει μόνο έναν πρόεδρο.

03042019-1.jpg

Ο Ουκρανός κωμικός ηθοποιός και προεδρικός υποψήφιος Volodymyr Zelenskiy σε μια ομιλία του μετά την ανακοίνωση του πρώτου exit poll των προεδρικών εκλογών, στην έδρα της προεκλογικής εκστρατείας του στο Κίεβο, τον Μάρτιο του 2019. VALENTYN OGIRENKO / REUTERS
--------------------------------------------------------------------

Η ψηφοφορία αποτέλεσε ένα δημοψήφισμα για τον Ποροσένκο, ο οποίος εξελέγη με μια πλατφόρμα κατά της διαφθοράς μετά τις διαδηλώσεις της περιόδου 2013-14 στην Euromaidan, που οδήγησαν στην εκδίωξη του προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Οι Ουκρανοί έχουν πει στους δημοσκόπους [1] ότι είναι απογοητευμένοι από την έλλειψη προόδου της χώρας τα τελευταία πέντε χρόνια. Η καθημερινή ζωή των ανθρώπων δεν έχει βελτιωθεί, κανένας από τους εξέχοντες διεφθαρμένους αξιωματούχους από την προ-Euromaidan εποχή δεν φυλακίστηκε, και ο πόλεμος με τους υπό την ρωσική ηγεσία αυτονομιστές στα ανατολικά της χώρας παραμένει σε αδιέξοδο. Ο πόλεμος, η διαφθορά [2] και η οικονομία ήταν τα κορυφαία ζητήματα για τους ψηφοφόρους.

Ο Ποροσένκο παίρνει γερούς βαθμούς [3] ως πρόεδρος εν καιρώ πολέμου, αλλά η οικονομία μόλις και μετά βίας αναπτύσσεται. Στην αρχή της προεδρίας του, η κυβέρνηση κινήθηκε κατά της διαφθοράς, κυρίως στον τομέα του φυσικού αερίου, αλλά ο αγώνας σταμάτησε. Οι προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος με την επανεκκίνηση του Ανώτατου Δικαστηρίου απέτυχαν. Οι επενδυτές δεν ξεγελάστηκαν από τους ισχυρισμούς του Ποροσένκο ότι επετεύχθη πρόοδος και οι ξένες άμεσες επενδύσεις παρέμειναν σταθερές. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), η Ουκρανία έχει γίνει η φτωχότερη χώρα στην Ευρώπη [4], όπως μετράται από το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ακόμη πιο φτωχή κι από τη Μολδαβία. Τουλάχιστον δύο εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν μετακινηθεί [5] στην Ευρώπη για να αναζητήσουν εργασία. Ο υπουργός Οικονομικών έχει εκτιμήσει [6] ότι με τον σημερινό ρυθμό ανάπτυξής της, η οικονομία της Ουκρανίας θα χρειαστεί 50 χρόνια για να φτάσει εκείνη της Πολωνίας.

ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ;

Ο Zelenskiy διαβάσει την δημόσια διάθεση καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο υποψήφιο. Οι Ουκρανοί έχουν παγκοσμίως τα χαμηλότερα ποσοστά εμπιστοσύνης [7] στην κυβέρνησή τους. Έχουν πει επανειλημμένως στους δημοσκόπους ότι θέλουν νέα πρόσωπα [8] στην εξουσία και μια πραγματική μάχη κατά της διαφθοράς. Θέλουν έναν καθαρό πρόεδρο που να υπόσχεται εύκολες λύσεις και ταχεία πρόοδο. Σύμφωνα με αυτό το πρότυπο, θα ήταν δύσκολο να επινοηθεί ένας πιο τέλειος υποψήφιος: Στην τηλεόραση, ο Zelenskiy παίζει έναν πρόεδρο που ζει με τους γονείς του σε ένα συνηθισμένο κτίριο διαμερισμάτων, οδηγεί ποδήλατο και σφαγιάζει τους ολιγάρχες. Στην πραγματική ζωή, ο Zelenskiy έχει δεσμευτεί να εξασφαλίσει την ισότητα ενώπιον του νόμου, να καταργήσει την κοινοβουλευτική ασυλία από την ποινική δίωξη, και να υποστηρίξει τα θεσμικά όργανα της Ουκρανίας για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Έχει επίσης δύο σοβαρούς μεταρρυθμιστές που τον συμβουλεύουν –τον πρώην υπουργό Οικονομικών, Oleksandr Danylyuk, και τον πρώην υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης, Aivaras Abromavicius.

«Οι Ουκρανοί πιστεύουν ότι ο Zelenskiy ως αουτσάιντερ πολιτικός θα νικήσει το διεφθαρμένο σύστημα επειδή δεν του χρωστά τίποτα», μου είπε ο Danylyuk την 1η Απριλίου. Ο πρώην υπουργός είπε [9] ότι ο Zelenskiy εργάζεται σε ένα σχέδιο 100 ημερών. «Η πρώτη προτεραιότητα στην επιδιόρθωση της οικονομίας είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος της διαφθοράς. Θα ξεκινήσει με την κάθαρση της δικαστικής εξουσίας και την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας των θεσμών κατά της διαφθοράς». Ο Danylyuk είπε ότι η συνεργασία με το ΔΝΤ θα συνεχιστεί, γεγονός που είναι ζωτικής σημασίας, διότι το τεράστιο χρέος που έχει συσσωρεύσει ο Γιανουκόβιτς θα αρχίσει να γίνεται ληξιπρόθεσμο φέτος.

Όμως, η κατάκτηση της προεδρίας δεν θα είναι αρκετή για να επιφέρει πραγματική αλλαγή, δήλωσε ο Danylyuk: Το «Υπηρέτης του Λαού», το κόμμα του Zelenskiy, πρέπει επίσης να κερδίσει τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2019 για να τοποθετήσει μια μεταρρυθμιστική κυβέρνηση. Στην συνέχεια, σύμφωνα με τον Danylyuk, ο Zelenskiy θα μπορέσει να εκτελέσει την οικονομική του ατζέντα, η οποία περιλαμβάνει την διάλυση μονοπωλίων, την ιδιωτικοποίηση περίπου 3.350 κρατικών επιχειρήσεων της Ουκρανίας, την απελευθέρωση της βιομηχανίας και τη μεταρρύθμιση της αγοράς γης, του εργατικού δικαίου και του φορολογικού κώδικα.

Ο Ποροσένκο, προς τιμήν του, ξέρει ότι είναι ευάλωτος στην οικονομία. Αφού ήρθε δεύτερος, μίλησε στην έδρα της προεκλογικής εκστρατείας του στο Κίεβο, κατήγγειλε [10] τον Zelenskiy ως «μαριονέτα του [ολιγάρχη Ihor] Kolomoisky», και ορκίστηκε να κάνει την οικονομία να προχωρήσει. «Προτεραιότητα: Η οικονομία, η οικονομία, και για άλλη μια φορά η οικονομία», είπε.