Γαβριήλ Χαρίτος | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Γαβριήλ Χαρίτος

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Για πρώτη φορά από την έναρξη του εμφυλίου, στις 17.3.2017 το καθεστώς Άσαντ ανταπάντησε στρατιωτικά στους επανειλημμένους ισραηλινούς βομβαρδισμούς κατά στόχων ιρανικού ενδιαφέροντος εντός του συριακού εδάφους. Παρά το ότι η κίνηση αυτή είχε άμεσο αποδέκτη το Ισραήλ, η Δαμασκός στέλνει ποικίλα μηνύματα σε Μόσχα, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη.

Δοκίμια
Γαβριήλ Χαρίτος

Αν και η Ιορδανία ήταν από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας τον Αύγουστο του 1960, μόλις πριν από λίγες εβδομάδες λειτούργησε για πρώτη φορά ιορδανική πρεσβεία στην Λευκωσία. Η αναβάθμιση των σχέσεων Κύπρου-Ιορδανίας γίνεται με φόντο το φυσικό αέριο της ανατολικής Μεσογείου, την διαφαινόμενη ισραηλινή διεισδυτικότητα στην ιορδανική αγορά ενέργειας, τις στρατηγικές επιλογές των εταιρειών εκμετάλλευσης και εξόρυξης φυσικού αερίου, ως επίσης και την συριακή προσφυγική κρίση. Εν μέσω περιφερειακών ανακατατάξεων, Λευκωσία και Αμμάν διερευνούν προοπτικές συνεργασίας, επιδιώκοντας να ανοίξουν ένα νέο κεφάλαιο στις διμερείς σχέσεις τους. Παράλληλα, όμως, καλούνται να λάβουν σοβαρά υπ’ όψιν παγιωμένους συσχετισμούς.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Η προσέγγιση μεταξύ του Ιράν και της Δύσης με αφορμή την από κοινού αντιμετώπιση της εξάπλωσης του Ισλαμικού Κράτους στην Μέση Ανατολή, επισφραγίσθηκε με την υπογραφή της συμφωνίας για τους διεθνείς μηχανισμούς ελέγχου επί του αμφιλεγόμενου πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Αρχιτέκτονας της νέας, δυτικότροπης, προοπτικής του Ιράν είναι η διακυβέρνηση Ομπάμα –στις επιλογές της οποίας καλούνται να εναρμονισθούν όχι μόνο οι μέχρι πρότινος σταθερές γραμμές της Ισλαμικής Επανάστασης, αλλά και οι παραδοσιακοί σύμμαχοι τόσο του Ιράν όσο και των ΗΠΑ στην κινούμενη άμμο της Μέσης Ανατολής.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Μια μοιραία παρτίδα σκάκι μεταξύ των μαχαραγιάδων των πόλεων Κουτς-Μπεχάρ και Ρανγκπούρ το 1711 δημιούργησε ένα από τα πιο δυσεπίλυτα ζητήματα εδαφικής κρατικής κυριαρχίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένα πρόβλημα διάρκειας τριών ολόκληρων αιώνων, που βρήκε την οριστική του λύση το καλοκαίρι του 2015. Η διμερής συμφωνία υπεγράφη στις 7 Μαΐου 2015 μεταξύ Ινδίας και Μπανγκλαντές, την στιγμή που ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ενισχύει ολοένα και περισσότερο την θέση της χώρας του στην ευρύτερη περιοχή της Ινδικής Χερσονήσου.

Δοκίμια
Γαβριήλ Χαρίτος

Το αμείωτης έντασης κύμα εθνο-θρησκευτικής βίας στην Ανατολική Ιερουσαλήμ από τον Ιούλιο του 2014 μέχρι σήμερα, ανέδειξε την αδυναμία τόσο της Παλαιστινιακής Αρχής όσο και της Χαμάς να μετουσιώσουν πολιτικά τα αιτήματα της αραβικής κοινής γνώμης τής πόλης. Οι απειλές για μεταβολή τού status quo όσον αφορά τα δικαιώματα λατρείας στο «Όρος των Τεμενών» (ή «Όρος του Ναού») προσέδωσαν έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα στο ήδη τεταμένο συγκρουσιακό κλίμα μεταξύ του εβραϊκού και του παλαιστινιακού στοιχείου. Με την πάροδο των μηνών και την ολοένα αυξανόμενη ένταση, το ερώτημα περί έναρξης ή μη μιας τρίτης Ιντιφάντα προσλαμβάνει περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό περιεχόμενο. Η αδυναμία εξεύρεσης πολιτικής λύσης δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την υιοθέτηση μέτρων πρόληψης και καταστολής, ενώ, ως αντίβαρο της απουσίας ηγεσίας στην αραβική κοινωνία τής Ανατολικής Ιερουσαλήμ, ΗΠΑ και Ισραήλ αποφασίζουν να αναβαθμίσουν τον επί πολλά χρόνια ξεχασμένο ιορδανικό παράγοντα. Οι πρώτοι πέντε μήνες των βίαιων επεισοδίων κατέδειξαν τις βασικές παραμέτρους που επηρεάζουν τις εξελίξεις.

Δοκίμια
Γαβριήλ Χαρίτος

Κατά τον εορτασμό τής φετινής 40ης επετείου από την τουρκική εισβολή και κατοχή τού βορείου τμήματος της Κύπρου, οι Τουρκοκύπριοι πολιτικοί ηγέτες, σε αντίθεση με άλλες χρονιές, έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στα τεκταινόμενα στη Λωρίδα της Γάζας, παραλληλίζοντας την εκεί πραγματικότητα με την κατάσταση που ισχύει στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο. Οι συνειρμοί που εκφράζονται από επίσημα χείλη στα κατεχόμενα της Κύπρου, ρίχνουν περισσότερο φως στον τρόπο με τον οποίο η τουρκοκυπριακή διοικητική οντότητα και η περιφερειακή πολιτική τής Τουρκίας συσχετίζουν δύο παράλληλες πραγματικότητες, με αιχμή τού δόρατος της κοινής τους θεώρησης δύο λιμάνια, που βρίσκονται τόσο κοντά αλλά και τόσο μακριά το ένα από το άλλο : Το λιμάνι τής Γάζας και το λιμάνι τής Αμμοχώστου.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Η πρόσφατη συμφωνία επαναπροσέγγισης μεταξύ της Παλαιστινιακής Αρχής υπό τον πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς και της οργάνωσης Χαμάς υπό τον ηγέτη του πολιτικού της σκέλους, Ισμαήλ Χανίγια, έδειξε να εκπλήσσει την διεθνή κοινότητα, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Χωρίς ακόμα να είναι σαφές εάν και κατά πόσον αυτή η επαναπροσέγγιση θα καταφέρει να επανενώσει την παλαιστινιακή φωνή στα διεθνή fora, τίθενται πλείστα ερωτήματα τόσο για την δυνατότητα συγκερασμού των ενδοπαλαιστινιακών διαφορών όσο και περί του διεθνούς προσανατολισμού που θα κριθεί ικανός να συνενώσει τις πολιτικές τάσεις τής παλαιστινιακής κοινωνίας.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Οι Κούρδοι τής Συρίας και ο επικρατέστερος πολιτικός τους σχηματισμός, το Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας - PYD, παρά τις προσπάθειές τους να συμμετάσχουν στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του συριακού εμφυλίου, δεν προσκλήθηκαν στη «Γενεύη-2». Ωστόσο, με το πολύ προσεκτικά διατυπωμένο «σχέδιο Κουρδικού Συντάγματος» που δημοσιοποιήθηκε τις τελευταίες μέρες τού 2013, ο κουρδικός παράγοντας δίνει το δικό του στίγμα για το μοντέλο διακυβέρνησης που θα ήθελε να δει στην μετεμφυλιακή Συρία.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Με έντονα διαφαινόμενο το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, όλα δείχνουν πως το Ισραήλ και η Παλαιστινιακή Αρχή διαβάζουν τον χάρτη διαφορετικά, ενώ ολοένα πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι μια τρίτη Ιντιφάντα βρίσκεται προ των πυλών. Η αισιοδοξία τού Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Τζων Κέρι, για την επίτευξη τελικής συμφωνίας μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων μέχρι τον Απρίλιο του 2014 μοιάζει με ουτοπία.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Η πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στο Ισραήλ ανέδειξε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ελληνική πολιτική ηγεσία να προχωρήσει με γοργότερα βήματα στην ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας στον τομέα τής ενέργειας στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Οι περιφερειακές ισορροπίες και το γενικότερο κλίμα ρευστότητας θέτουν Αθήνα και Ιερουσαλήμ σε στάση αναμονής, την κάθε μια για διαφορετικούς λόγους, ενώ συγχρόνως ο άξονας Ισραήλ-Κύπρου δείχνει να ενισχύεται.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Η αμερικανική διαπραγματευτική δυναμική δεν πτοήθηκε από το αρνητικότατο κλίμα που δημιούργησαν άστοχες πράξεις και δηλώσεις εκ μέρους της ισραηλινής και παλαιστινιακής ηγεσίας, παραμονές της δεύτερης συνάντησης Ισραήλ-Παλαιστινιακής Αρχής, που τελικά πραγματοποιήθηκε στις 14 Αυγούστου στην Ιερουσαλήμ. Η αμερικανική επιμονή βασίζεται στην πεποίθηση ότι παρά την παρούσα γενικευμένη αστάθεια στην περιοχή, προσφέρεται άνεση ελιγμών τόσο στην Ισραηλινή όσο και στην Παλαιστινιακή πλευρά. Θεώρηση παράδοξα αισιόδοξη ή άκρως πραγματιστική και εφαρμόσιμη; Το αμερικανικό διαπραγματευτικό πείραμα συνεχίζεται.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Ένα μόλις εικοσιτετράωρο μετά την πρώτη συνάντηση Ισραηλινών και Παλαιστινίων διαπραγματευτών στην Ουάσιγκτον, η ισραηλινή κυβέρνηση συνασπισμού προέβη σε σημαντικές συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, αλλάζοντας τους κανόνες τού πολιτικού παιχνιδιού. Ο διπλασιασμός τού εκλογικού πλαφόν θέτει τα μικρά κόμματα της αντιπολίτευσης στο περιθώριο ενώ μεταθέτει στους Ισραηλινούς ψηφοφόρους την ευθύνη της τελικής πολιτικής λύσης τής ισραηλινοπαλαιστινιακής διένεξης, θεσμοθετώντας δημοψήφισμα που θα εγκρίνει ή μη την αλλαγή των συνόρων της χώρας. Άραγε, οι πρόσφατες συνταγματικές αυτές αλλαγές στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα προάγουν την ειρηνευτική διαδικασία;

Ανταποκρίσεις
Γαβριήλ Χαρίτος

Ενόψει της επανέναρξης των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινιακής Αρχής, η ισραηλινή κυβέρνηση αποφάσισε την απελευθέρωση 104 παλαιστινίων κρατουμένων, οι οποίοι συμμετείχαν σε ένοπλες επιθέσεις κατά ισραηλινών στρατιωτών και πολιτών. Η αμφιλεγόμενη αυτή απόφαση που ελήφθη με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις στους πολιτικούς εταίρους του κυβερνητικού συνασπισμού, προβληματίζοντας την κοινή γνώμη της χώρας ως προς το πώς θα καθορισθεί η «κόκκινη γραμμή» της ισραηλινής διαπραγματευτικής στρατηγικής.

Άρθρα
Γαβριήλ Χαρίτος

Ενόψει της επανέναρξης των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινιακής Αρχής, η ισραηλινή κυβέρνηση αποφάσισε την απελευθέρωση 104 παλαιστινίων κρατουμένων, οι οποίοι συμμετείχαν σε ένοπλες επιθέσεις κατά ισραηλινών στρατιωτών και πολιτών. Η αμφιλεγόμενη αυτή απόφαση που ελήφθη με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις στους πολιτικούς εταίρους του κυβερνητικού συνασπισμού, προβληματίζοντας την κοινή γνώμη της χώρας ως προς το πώς θα καθορισθεί η «κόκκινη γραμμή» της ισραηλινής διαπραγματευτικής στρατηγικής.