Βγάζοντας ό,τι καλύτερο από μια κακή ιδέα | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Βγάζοντας ό,τι καλύτερο από μια κακή ιδέα

Αν ο Trump θέλει να φύγει από την Συρία, θα πρέπει να κάνει μια συμφωνία με την Ρωσία

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Donald Trump να αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις από την Συρία είναι ένα λάθος. Αλλά αν επιμείνει να προχωρήσει έτσι, η καλύτερη επιλογή για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι να κάνουν ό, τι μπορούν για να εξασφαλίσουν ότι η Μόσχα -όχι η Άγκυρα ή η Τεχεράνη- θα τις αντικαταστήσουν τελικά, και να διαπραγματευτούν μια πολιτική διευθέτηση που να εμποδίζει μια νέα σύγκρουση στην ανατολική Συρία. Οι δυο μας [στμ: οι συγγραφείς του άρθρου] έχουμε από μακρού χρόνου [1] επιχειρηματολογήσει [2] υπέρ μιας μεγαλύτερης εμπλοκής των ΗΠΑ στην Συρία, οπότε βρίσκουμε αυτή την προσέγγιση δυσάρεστη. Ωστόσο, δεδομένης της απόφασης του Trump, είναι ο καλύτερος τρόπος για την αποτροπή περαιτέρω συγκρούσεων, για την αποτροπή της επανεμφάνισης του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) και για τον περιορισμό της επιρροής του Ιράν στην ανατολική Συρία.

10012019-1.jpg

Αμερικανικές δυνάμεις περιπολούν κοντά στα σύνορα με την Τουρκία στο Hasakah, στην Συρία, στις 4 Νοεμβρίου 2018. RODI SAID / REUTERS
-----------------------------------------------------------------------

ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗΣ

Η απόσυρση των δυνάμεων των ΗΠΑ από την ανατολική Συρία μπορεί δυνητικά να δημιουργήσει ένα κενό ασφαλείας στο οποίο θα μπορούσε να αναγεννηθεί το ISIS, ειδικά εάν οι μάχες αναζωπυρωθούν ξανά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εγκαταλείψουν τον καλύτερο τοπικό συνεργάτη τους στην εκστρατεία εναντίον του ISIS: Τις Δημοκρατικές Δυνάμεις της Συρίας (Syrian Democratic Forces, SDF), από τις οποίες οι διοικητές των ΗΠΑ ανέμεναν ότι θα σταθεροποιούσαν την ανατολική Συρία μετά την ήττα του ISIS. Το Ιράν πιθανότατα θα εκμεταλλευτεί την ευκαιρία να προωθήσει τις γραμμές τροφοδοσίας του στο Λεβάντε και να ενισχύσει τα αποθέματα πυραύλων που κατασκευάζει στην δυτική Συρία [3]. Με το να φύγουν από μια περιοχή που αποτελεί σχεδόν το ένα τρίτο της χώρας, και που συμπεριλαμβάνει μερικούς από τους σημαντικότερους πόρους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας [4] και τα σημαντικότερα αποθέματα νερού, πετρελαίου και σιταριού [5], οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εγκαταλείψουν το μεγαλύτερο κομμάτι της μόχλευσης σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση για την τελική διευθέτηση της χώρας.

Ακόμη και αν ο Trump αλλάξει γνώμη ή επιβραδύνει την απόσυρση [6], η ζημιά για την θέση των ΗΠΑ στην Συρία θα έχει γίνει [7]. Οι διάφοροι περιφερειακοί δρώντες, συμπεριλαμβανομένων των στενότερων Αράβων εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών [8], συμπεριφέρονται ήδη σαν οι Αμερικανοί να έχουν φύγει. Δεδομένης αυτής της πραγματικότητας, το μόνο ερώτημα που απομένει είναι το πώς να προστατευθούν καλύτερα τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ πρέπει να επικεντρωθούν στην διασφάλιση μιας ειρηνικής μετάβασης στην ανατολική Συρία. Εάν η απόσυρση οδηγήσει σε μια ανανεωμένη σύγκρουση μεταξύ της Τουρκίας και των κουρδικών μελών των SDF στα βορειοανατολικά [9], ή μεταξύ των σουνιτικών αραβικών συνιστωσών των SDF και των δυνάμεων του Σύρου προέδρου Bashar al-Assad στα νοτιοανατολικά [10], τα αποτελέσματα θα ήταν καταστροφικά . Οι εναπομείναντες στρατιώτες του ISIS στη Μέση Κοιλάδα του ποταμού Ευφράτη στη νοτιοανατολική Συρία και στις γειτονικές περιοχές του δυτικού Ιράκ θα ευδοκιμούσαν. Η σύγκρουση θα προκαλούσε περαιτέρω δυστυχία στους πολίτες και θα ωθούσε ακόμη περισσότερους ανθρώπους στην Ιορδανία, το Ιράκ, την Τουρκία και την ελεγχόμενη από την κυβέρνηση Συρία.

Οι καλύτερες από τις πενιχρές επιλογές των Ηνωμένων Πολιτειών είναι να ενθαρρύνουν μια πολιτική συμφωνία μεταξύ του Assad, των SDF, του Ιράν, της Ρωσίας και της Τουρκίας. Όμως, οι Αμερικανοί πολιτικοί θα πρέπει να είναι ρεαλιστές σχετικά με τα όρια της επιρροής τους από την στιγμή που η απόσυρση θα είναι σε πλήρη εξέλιξη.

Επειδή η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, ίσως φαίνεται σαν να είναι ο καλύτερος εταίρος για την διατήρηση της σταθερότητας στην βόρεια και ανατολική Συρία, αλλά αυτή είναι μια μη ρεαλιστική [11] προοπτική. Παρά την υπόσχεση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι θα καταπολεμήσει το ISIS, κάθε προσπάθεια της Τουρκίας για επανακαταλάβει τμήματα της ανατολικής Συρίας θα είναι εξ ολοκλήρου παρακινημένη από την επιθυμία του να περιορίσει την κουρδική επιρροή και πιθανόν να οδηγήσει σε μια άσχημη ανανεωμένη σύγκρουση. Επιπλέον, οι υπόλοιπες δυνάμεις του ISIS βασίζονται κυρίως στην Μέση Κοιλάδα του Ποταμού Ευφράτη και στο δυτικό Ιράκ, μακριά από τα τουρκικά σύνορα. Οι Τούρκοι δεν έχουν ούτε την βούληση ούτε την ικανότητα να πολεμήσουν τόσο πολύ νότια.

Το Ιράν προσφέρει μια ακόμα χειρότερη επιλογή ως εταίρος. Η θέση του στην δυτική Συρία έδωσε στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και στην Χεζμπολάχ την δυνατότητα να απειλήσει το Τελ Αβίβ με πυραυλικά πλήγματα. Το Ισραήλ ανταποκρίθηκε με αεροπορικές επιθέσεις που αφορούσαν ιρανικές εγκαταστάσεις στην Συρία [12]. Στον απόηχο της απόσυρσης των ΗΠΑ, το Ιράν θα επιδιώξει να αναλάβει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της Συρίας και στην συνέχεια να το χρησιμοποιήσει για να ελέγξει την περιοχή στα σύνορα Συρίας-Ιράκ και να μεταφέρει όπλα και μαχητές μεταξύ Βαγδάτης και Δαμασκού. Αυτό θα του επιτρέψει να προβάλλει ισχύ πιο αποτελεσματικά στο Λεβάντε. Το Ιράν θα ενδιαφερθεί ιδιαιτέρως να αποκτήσει τον έλεγχο της περιοχής Al-Tanf [13], η οποία βρίσκεται στα σύνορα Συρίας-Ιορδανίας, κατά μήκος του καλύτερου δρόμου από την Βαγδάτη στην Δαμασκό, όπου αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια οι δυνάμεις των ΗΠΑ.

Καθώς το Ιράν επεκτείνει την επιρροή του ως επακόλουθο της απόσυρσης των ΗΠΑ, πιθανότατα θα αυξήσει τις εντάσεις με το Ισραήλ. Μέχρι στιγμής, καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει κλιμακώσει πέρα από χτυπήματα τύπου «οφθαλμόν αντί οφθαλμού» [14], αλλά ένα ατύχημα ή ένας λανθασμένος υπολογισμός θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη σύγκρουση [15]. Ο κίνδυνος θα αυξηθεί αν το Ισραήλ θεωρήσει το Ιράν ως τον μεγάλο νικητή [16] της αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών και επιδιώξει να αντισταθμίσει κλιμακώνοντας την αεροπορική του εκστρατεία και τις μυστικές προσπάθειες κατά των πληρεξουσίων και των στρατιωτικών υποδομών του Ιράν στην Συρία [17].

ΚΑΝΟΝΤΑΣ Ο,ΤΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟ

Η Τουρκία και το Ιράν δεν μπορούν και δεν πρόκειται να κρατήσουν μαζί μια πολιτική διευθέτηση στην ανατολική Συρία. Αυτό αφήνει την Ρωσία ως την καλύτερη από μια σειρά κακών επιλογών. Η Ρωσία δεν θέλει να δει μια νέα σύγκρουση [18] που να δίνει στο ISIS την ευκαιρία να ανακάμψει και που να καθυστερήσει την διεθνή βοήθεια για την ανασυγκρότηση της Συρίας [19]. Θέλει επίσης να αποφύγει έναν σημαντικό πόλεμο [20] μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, ο οποίος θα υπονόμευε τις προσπάθειές της για εδραίωση της νίκης της στην Συρία. Το Ισραήλ, η Ιορδανία και οι χώρες του Κόλπου βασίζονται στην Ρωσία για να παράσχει κάποια σταθερότητα. Η Μόσχα δεν θέλει να πετάξει αυτό το κύρος.

Η Ρωσία, η Τουρκία, ο Άσαντ και οι SDF θα πρέπει να καταλήξουν σε κάποια συμφωνία στην βόρεια και ανατολική Συρία. Οι κουρδικές συνιστώσες των SDF διαπραγματεύονται ήδη με την κυβέρνηση Assad [21] και πιθανότατα θα είναι πιο πρόθυμες να επιστρέψουν κάτω από την ομπρέλα της, παρά να πολεμήσουν τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία. Η Τουρκία θα ανησυχεί ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα δημιουργήσει ένα νέο ασφαλές καταφύγιο για το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK) [22] στην ανατολική Συρία. Η Ρωσία είναι η καλύτερα τοποθετημένη για να το αποτρέψει αυτό, καθώς οι Τούρκοι έχουν λίγη εμπιστοσύνη στον Assad. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιήσουν τις σχέσεις τους με την Τουρκία για να παρακινήσουν για αυτοσυγκράτηση [23].

Στη Μέση Κοιλάδα του Ποταμού Ευφράτη, όπου η Ρωσία έχει αναπτύξει ειδικές δυνάμεις [24] και ιδιώτες στρατιωτικούς εργολάβους, οι ρωσικές και οι αμερικανικές δυνάμεις διατηρούν ένα κανάλι άμεσης επικοινωνίας [25] για να προλαβαίνουν την κλιμάκωση στρατιωτικών ατυχημάτων. Οι δύο χώρες θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν αυτό το κανάλι για να συντονίσουν την ειρηνική παράδοση της επικράτειας. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να μοιραστούν πληροφορίες με την Ρωσία σχετικά με το υπόλοιπο έδαφος που έχει στην κατοχή του το ISIS στην περιοχή αυτή και να ζητήσουν από τη Μόσχα να δώσει προτεραιότητα στην επανάκτηση αυτής της επικράτειας και στην αποτροπή της επανανάδυσης του ISIS.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αν αποσυρθούν, θα παραιτηθούν από το μεγαλύτερο μέρος της μόχλευσης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν για να περιορίσουν την ιρανική επιρροή, αλλά υπάρχουν ακόμα πράγματα που μπορούν να κάνουν. Οι διπλωμάτες των ΗΠΑ πρέπει να υποστηρίξουν τις προσπάθειες του Ισραήλ να αντιμετωπίσει το Ιράν μέσω περιορισμένων χτυπημάτων στην Συρία. Αυτό θα έπρεπε να παρακινήσει την Ρωσία να βρει μια λύση αποδεκτή από το Ισραήλ [26], προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα μεγάλη ανάφλεξη, η οποία θα μπορούσε να υπονομεύσει την θέση της Ρωσίας στην Συρία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αφήσουν για το τέλος την απόσυρση από τη Μέση Κοιλάδα του Ποταμού Ευφράτη και την [περιοχή] al-Tanf -το σημαντικότερο τμήμα της ανατολικής Συρίας για το Ιράν. Πρέπει να πιέσουν την Ρωσία να δεσμευτεί ότι θα κρατήσει τους μαχητές της Χεζμπολάχ μακριά από τα σύνορα της Ιορδανίας και να ενθαρρύνει τους Ισραηλινούς και τους Ιορδανούς να επαναλάβουν αυτό το θέμα στους Ρώσους. Η Ιορδανία πρέπει να είναι ιδιαίτερα δεκτική, καθώς η al-Tanf είναι τόσο κοντά στα ευάλωτα ανατολικά σύνορά της.

Με το να αναγγείλει μια εσπευσμένη απόσυρση των ΗΠΑ και στην συνέχεια με το να στείλει συγκεχυμένα και αντιφατικά μηνύματα που υποδηλώνουν ότι ο πρόεδρος και ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας δεν βρίσκονται στην ίδια γραμμή, ο Trump μείωσε σημαντικά τη μόχλευση των Ηνωμένων Πολιτειών, επομένως η προσέγγιση που προτείνουμε θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο στην καλύτερη [περίπτωση]. Η Ρωσία δεν έχει τα ίδια κίνητρα ή την ικανότητα να καταπολεμά το ISIS όπως έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η επιθυμία της Τουρκίας να εξαλείψει το κουρδικό οχυρό στα σύνορά της μπορεί να είναι τόσο ισχυρή, και η Ρωσία μπορεί έτσι να μην έχει τόση δέσμευση για τις SDF, που η Μόσχα απλώς θα συνάψει μια συμφωνία [27] με την Άγκυρα, επιτρέποντας στην Τουρκία να κατακτήσει μεγάλες περιοχές της βόρειας και ανατολικής Συρίας. Η Ρωσία δεν επιθυμεί να κατέχει όλη την Συρία και έχει περιορισμένη μόχλευση απέναντι στο Ιράν [28], το οποίο έχει αναπτύξει χιλιάδες [29] μαχητές της Χεζμπολάχ στην Συρία από το Αφγανιστάν, το Ιράκ, τον Λίβανο και το Πακιστάν και αναπτύσσει ενεργά τοπικές δυνάμεις ασφαλείας στην Συρία [30] που είναι πιστές στον Assad και στο Σώμα των Φρουρών της ισλαμικής Επανάστασης [31]. Το Ιράν αναπόφευκτα θα καταλάβει έδαφος καθώς οι ΗΠΑ θα αποχωρούν, και οι Ρώσοι μπορεί να μην είναι σε θέση ή να μην θέλουν να το σταματήσουν.

Η ουσία είναι ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από την Συρία είναι μια κακή ιδέα. Η διατήρηση της μικρής παρουσίας των ΗΠΑ στην ανατολική Συρία έχει προστατεύσει τα συμφέροντα των ΗΠΑ -εξασφαλίζοντας την ήττα του ISIS και περιορίζοντας την επιρροή του Ιράν στην Συρία- με λογικό κόστος. Αν όμως ο Trump σκοπεύει να φύγει, το καλύτερο που μπορούν να κάνουν οι σύμβουλοί του είναι να περιορίσουν την ζημιά χρησιμοποιώντας τα πενιχρά εργαλεία που έχουν στην διάθεσή τους για να ενθαρρύνουν την Ρωσία να κρατήσει το ISIS κάτω, και να συγκρατήσει το Ιράν.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/syria/2019-01-09/if-trump-wants-...

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.washingtonpost.com/news/posteverything/wp/2018/01/25/obamas-...
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/syria/2018-06-04/pro-assad-allia...
[3] https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-netanyahu-visits-lebanon-bo...
[4] http://www.arabnews.com/node/1075756/middle-east
[5] https://foreignaffairs.house.gov/hearing/subcommittee-hearing-u-s-policy...
[6] https://www.wsj.com/articles/senator-says-trump-is-re-evaluating-quick-s...
[7] https://thedefensepost.com/2019/01/02/syria-kurds-future-us-turkey/
[8] https://news.yahoo.com/syrias-regime-path-come-cold-015720063.html
[9] https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/12/pentagon-warns-turkey...
[10] http://www.latimes.com/world/middleeast/la-fg-us-air-strike-syria-201802...
[11] https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/12/trump-us-withdrawal-s...
[12] https://www.wsj.com/articles/as-israel-targets-iran-in-syria-u-s-officia...
[13] https://www.wsj.com/articles/a-small-u-s-base-gets-in-irans-waybut-maybe...
[14] https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/israel-says-retaliation...
[15] https://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Netanyahu-US-supports-our-re...
[16] https://www.timesofisrael.com/trump-iran-can-do-what-they-want-in-syria/
[17] https://www.timesofisrael.com/netanyahu-vows-to-keep-hitting-iran-in-syr...
[18] https://www.apnews.com/9613d048f5d342c18bf27ddc45c2936f
[19] https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-10-12/russia-presses-europe...
[20] https://www.axios.com/russia-proposal-syria-israel-iran-united-states-c6...
[21] http://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/010120191
[22] http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-not-to-leave-fate-of-syrian-kurd...
[23] https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-trump/trump-give...
[24] https://www.bbc.com/news/world-middle-east-44271676
[25] https://apnews.com/9147aa068855466386cf19ddab5bc827
[26] https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-usa/us-hopes-rus...
[27] https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/12/russia-turkey-syria-y...
[28] https://www.haaretz.com/middle-east-news/syria/netanyahu-russia-putin-ca...
[29] https://carnegieendowment.org/2018/01/30/tehran-s-shia-foreign-legions-p...
[30] https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/iran-is-outpaci...
[31] https://www.wsj.com/articles/iran-ally-hezbollah-pays-syrian-rebels-to-s...

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition