Στείλε Τσετσένους, όπλα και χρήματα | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Στείλε Τσετσένους, όπλα και χρήματα

Οι αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Ramzan Kadyrov
Περίληψη: 

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες εκφάνσεις της επεκτατικότητας του Kadyrov ήταν η σχεδόν πλήρης έλλειψη επίσημης αντίδρασης από το Κρεμλίνο. Όσον αφορά την κρίση στην Ινγκουσετία, μόνο ένα σχόλιο από τον Πούτιν έφθασε στο κοινό. Ακόμα κι αυτό ήταν από δεύτερο χέρι. Δεν υπήρξαν πρόσφατα καθόλου δηλώσεις του Κρεμλίνου σχετικά με τις ενέργειες της Τσετσενίας ή του Kadyrov.

Ο NEIL HAUER είναι ανεξάρτητος αναλυτής ασφαλείας επικεντρωμένος στην Συρία, την Ρωσία και τον Καύκασο.

Φανταστείτε έναν κυβερνήτη ο οποίος διοικεί τον δικό του ιδιωτικό στρατό, με άρτια καταρτισμένους, προσωπικά πιστούς στρατιώτες που έχουν εντολή να σκοτώσουν οποιοδήποτε ξένο στρατιωτικό προσωπικό [1] στην επικράτειά του μόλις το δουν. Αυτός ο κυβερνήτης προσάρτησε πρόσφατα τμήμα του εδάφους του δυτικού γείτονά του [2] και σχεδιάζει να κάνει το ίδιο και στα ανατολικά του σύνορα [3]. Αυτοπροβάλλεται ως μια ηγετική παγκόσμια ισλαμική προσωπικότητα, που φιλοξενεί διεθνή θρησκευτικά συνέδρια και σφυρηλατεί την συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και συμφωνίες στρατιωτικής εκπαίδευσης με πλούσιες μουσουλμανικές απολυταρχίες. Επεκτείνει τους δεσμούς του εκείνους του γείτονές του που δεν μπορεί να εκφοβίσει, ακόμα και καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας του τακτικά χτυπούν και δολοφονούν τους εξόριστους αντιπάλους του μισή ήπειρο μακριά.

07022019-1.jpg

Ο Ramzan Kadyrov σε μια τσετσενική πολιτιστική γιορτή στο Grozny, τον Μάιο του 2013. MAXIM SHEMETOV / REUTERS
---------------------------------------------------------------

Θα μπορούσε κάποιος να σας δικαιολογήσει αν σκέφτεστε ότι πρόκειται για περιγραφή ενός ιστορικού ηγέτη -του μεσαιωνικού κυβερνήτη κάποιου μικρού εμιράτου στην Ανατολία ή την Αραβική Χερσόνησο. Τουλάχιστον, μπορεί να υποθέσετε ότι κυβερνά ένα ανεξάρτητο κράτος. Σχεδόν σίγουρα δεν θα τον φανταστείτε ως κυβερνήτης μιας επικράτειας που βρίσκεται μέσα στην σύγχρονη Ρωσική Ομοσπονδία.

Αλλά αυτή είναι στην πραγματικότητα η θέση της Τσετσενίας και του απρόβλεπτου τύραννού της, του Ραμζάν Καντίροφ. Ήταν μόλις 27 ετών όταν ο πατέρας του σκοτώθηκε από έκρηξη βόμβας το 2004, ουσιαστικά κληροδοτώντας του την ηγεσία της Βόρειας Καυκάσιας δημοκρατίας. Από τότε, ο Kadyrov έχει επεκταθεί πολύ πέρα από το πεδίο της επίσημης θέσης του ως ηγέτη μιας από τις 85 επαρχίες της Ρωσίας.

Μετά από δύο αιματηρές συγκρούσεις με την Ρωσία, οι οποίες διήρκεσαν πάνω από μια δεκαετία και άφησαν δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, η Τσετσενία έχασε την επίσημη ανεξαρτησία της το 2000. Ωστόσο, υπό την διακυβέρνηση του Kadyrov, ασκεί πλέον περισσότερη κυριαρχία από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στις τελευταίες δύο δεκαετίες –και φαίνεται πιθανό να επεκτείνει αυτή την κυριαρχία στο μέλλον. Ο Καντίροφ φαίνεται ότι θα συνεχίσει να πιέζει τα όρια της εξουσίας του προς τα έξω. Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, εν τω μεταξύ, δείχνει μια σχεδόν πλήρη αδιαφορία για τις αποσταθεροποιητικές ενέργειες του άσωτου γιου του στην πιο εύθραυστη περιοχή της Ρωσίας.

ΕΠΕΚΤΕΙΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΕΜΙΡΑΤΟ

Οι καιροί έχουν αλλάξει στον Βόρειο Καύκασο. Ο Καντίροφ από καιρό θεωρείται ως ένας αυστηρός και βίαιος κυβερνήτης, αλλά ένας κυβερνήτης που ήταν ικανοποιημένος να ηγείται της δικής του μικρής δημοκρατίας. Ο Πούτιν, ο προστάτης στον οποίο ο Καντίροφ δηλώνει άσβεστη πίστη, είχε μια συμφωνία με τον Τσετσένο ηγέτη: Κάνε ό, τι θέλεις μέσα στα όρια των συνόρων σου, αρκεί να κρατάς την Τσετσενία υπό έλεγχο. Δεδομένης της κλίμακας της εξέγερσης στο Βόρειο Καύκασο, η οποία σκότωσε τουλάχιστον 1.000 προσωπικό ασφαλείας [4] μεταξύ του 2009 και του 2017, η σταθερότητα αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα της Μόσχας στην περιοχή.

Τα τελευταία χρόνια, η απειλή των ανταρτών έχει υποχωρήσει. Η ρωσική ομοσπονδιακή κυβέρνηση ξεκίνησε μια μεγάλη καμπάνια αντιεξέγερσης πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2014 στο Σότσι. Οι ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν ή συνέλαβαν σχεδόν όλους τους ηγέτες της εξέγερσης, ενώ αρκετές χιλιάδες μαχητές και επίδοξοι μαχητές έφυγαν από την περιοχή για να ενταχθούν στο Ισλαμικό κράτος (ή ISIS) και άλλες τζιχαντιστικές ομάδες στην Συρία. Ταυτόχρονα, τα τσετσένικα στρατεύματα του Kadyrov εντατικοποίησαν την πίεσή τους στο τσετσενικό τμήμα της εξέγερσης, εκκαθαρίζοντας τους μαχητές από τις ορεινές περιοχές του νότου της δημοκρατίας. Μέχρι το 2017, οι ρωσικές και τσετσενικές υπηρεσίες ασφαλείας κατάφεραν να καταστρέψουν αποτελεσματικά [5] τα ένοπλα ανταρτικά δίκτυα στην περιοχή. Αυτή η επιτυχία στο πεδίο της μάχης επέτρεψε στον Kadyrov να ακολουθήσει άλλες προτεραιότητες, όπως η επιβολή της θέλησής του στους γείτονές του.

Στα μέσα του 2018, με το πρόσχημα της ανάπτυξης υποδομών, ο Kadyrov άρχισε να επεκτείνει [6] έναν ερειπωμένο ορεινό δρόμο στην δημοκρατία της Ινγκουσετίας, δυτικού γείτονα της Τσετσενίας στη Ρωσική Ομοσπονδία. Λίγο αργότερα, εμφανίστηκαν εικόνες [7] Τσετσένων αξιωματούχων, πλαισιωμένων από δυνάμεις ασφαλείας, που στέκονταν στην γη των Ινγκούς και την ανακήρυτταν ως δική τους. Η φαινομενική προσάρτηση επισημοποιήθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν ο Kadyrov υπέγραψε συμφωνία [8] με τον ηγέτη της Ινγκουσετίας, Yunus-Bek Yevkurov, με την οποία παραδόθηκε σχεδόν το 10% [9] της επικράτειας της Ινγκουσετίας στην Τσετσενία. Παραμένει ασαφές γιατί ο Yevkurov συμφώνησε σε αυτό: Είναι πιθανό να πιεζόταν έντονα από τον Kadyrov και να μην περίμενε τίποτα που να προσεγγίζει την κλίμακα των διαδηλώσεων που ακολούθησαν. Ωστόσο, η δημόσια αντίδραση στην Ινγκουσετία ήταν πρωτοφανής, με δεκάδες χιλιάδες [10] να διαμαρτύρονται στους δρόμους ενάντια στην συμφωνία. Αφότου το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ρωσίας ενέκρινε τη μεταβίβαση των εδαφών [11] στις αρχές Δεκεμβρίου, υπήρχαν πλέον ελάχιστα που θα μπορούσαν να κάνουν οι Ινγκούς.