Βουδιστές με κακή συμπεριφορά | Foreign Affairs - Hellenic Edition

Βουδιστές με κακή συμπεριφορά

Πού οδηγεί ο φανατισμός στη Σρι Λάνκα
Περίληψη: 

Ο στρατευμένος βουδισμός ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από τον 25ετή πόλεμο μεταξύ των Sinhala που αποτελούν την πλειοψηφία στη Σρι Λάνκα και την μειονότητα των Ταμίλ. Οι μαχητικοί μοναχοί επιμένουν, διεγείροντας θρησκευτικές εντάσεις στο νησί και απειλώντας να κλονίσουν την εύθραυστη ειρήνη στη χώρα.

Ο WILLIAM McGOWAN είναι ο συγγραφέας των βιβλίων Only Man is Vile: The Tragedy of Sri Lanka και Gray Lady Down: What the Decline and Fall of the New York Times means for America.

Πέρσι τον Σεπτέμβριο στη Σρι Λάνκα, ένας όχλος Sinhala με επικεφαλής περίπου 100 βουδιστές μοναχούς κατεδάφισε ένα μουσουλμανικό τέμενος στην αρχαία πόλη της Ανουραντχαπούρα. Καθώς το πλήθος ανέμιζε τα βουδιστικά χρώματα, το χρυσό και το κόκκινο, ένας μοναχός έβαλε φωτιά σε μια πράσινη μουσουλμανική σημαία. Οι μοναχοί υποστήριξαν ότι το τέμενος ήταν σε γη που είχε δοθεί στους Sinhala πριν από 2.000 χρόνια - μια νύξη στα ιδιοκτησιακά δικαιώματά τους σε όλη τη νησιωτική χώρα, όπως αναγράφονται σε αρχαία θρησκευτικά κείμενα.

Η επίθεση στην Ανουραντχαπούρα δεν ήταν το μόνο πρόσφατο περιστατικό κακής συμπεριφοράς Βουδιστών στη Σρι Λάνκα. Τον Απρίλιο, οι μοναχοί ηγήθηκαν πορείας σχεδόν 2.000 Sinhala εναντίον ενός τζαμιού στη Νταμπούλα, μια ιερή πόλη όπου οι Sinhala βασιλιάδες πιστεύεται ότι είχαν βρει καταφύγιο σε ένα τεράστιο δίκτυο σπηλαίων, σχεδόν δύο χιλιετίες πριν, όταν είχαν δεχθεί εισβολή από τη νότια Ινδία. Η έντονα φορτισμένη - αλλά σε μεγάλο βαθμό συμβολική - επίθεση σηματοδότησε μια «ιστορική ημέρα», όπως είπε στο πλήθος ένας μοναχός ο οποίος ηγήθηκε της επίθεσης, «μια νίκη για όσους αγαπούν την φυλή [Sinhala], έχουν αίμα Sinhala και είναι Βουδιστές».

Αυτός ο σοβινισμός έρχεται σε αντίθεση με τις δυτικές προκαταλήψεις περί Βουδισμού - μια θρησκεία που υπογραμμίζει τη μη βία και τη μη εξάρτηση - αλλά ταιριάζει με τη θρησκευτική ιστορία της Σρι Λάνκα. Ο στρατευμένος βουδισμός εκεί έχει τις ρίζες του σε μια αρχαία αφήγηση που ονομάζεται Mahavamsa (Μεγάλο Χρονικό), η οποία συντάχθηκε από μοναχούς κατά τον έκτο αιώνα. Σύμφωνα με την Mahavamsa, ο Βούδας προέβλεψε τη διάλυση του βουδισμού στην Ινδία, αλλά είδε ένα λαμπρό μέλλον για αυτόν στη Σρι Λάνκα. «Στη Λάνκα, ώ Άρχοντα των Θεών, η θρησκεία μου θα καθιερωθεί και θα ευδοκιμήσει», είπε. Οι Sinhala το εξέλαβαν αυτό ως ένα σημάδι ότι είναι ο εκλεκτός λαός του Βούδα, εντεταλμένοι να «διατηρήσουν και να προστατεύσουν» τον Βουδισμό στην πιο παρθένα μορφή του. Σύμφωνα με το μύθο, ένας νεαρός πρίγκιπας Sinhala τνο δεύτερο αιώνα π.Χ. οπλίστηκε με ένα δόρυ με αιχμή από το λείψανο του Βούδα και οδήγησε μια ομάδα από 500 μοναχούς να νικήσουν τους Ταμίλ εισβολείς. Εκτός από την υπεράσπιση το βασίλειού του από τον θανάσιμο κίνδυνο, η νίκη του πρίγκιπα νομιμοποίησε την θρησκευτική βία ως μέσο για εθνική επιβίωση.

Ο μαχητικός βουδισμός ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από τον 25ετή πόλεμο μεταξύ της πλειοψηφίας Sinhala (74%) και της μειονότητας των Ταμίλ (18%), οι οποίοι αγωνίζονται για ένα ανεξάρτητο κράτος στα βόρεια και ανατολικά του νησιού. (Μουσουλμάνοι, οι οποίοι αποτελούν το 6% του πληθυσμού της Σρι Λάνκα, συχνά μπλέκονται στη μέση). Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι μοναχοί επανειλημμένα σταμάτησαν τις προσπάθειες να συναφθεί μια ειρηνευτική συμφωνία.

Η Sangha, όπως οι κληρικοί συλλογικά αναφέρονται στον βουδισμό Theravada (σ.σ.: ένα συντηρητικό κλάδο του βουδισμού που είναι κυρίαρχος στη Σρι Λάνκα), έχει ασκήσει ιστορικά πολιτική εξουσία από τα παρασκήνια, ενσωματώνοντας μια ευρεία μορφή θρησκευτικού εθνικισμού. Αλλά στα τελευταία χρόνια του πολέμου, έγινε πολιτικοποιημένη πιο απροκάλυπτα. Το 2004, η σκληρή γραμμή του Κόμματος Εθνικής Κληρονομιάς (γνωστό ως JHU) εξέλεξε επτά μέλη της στο Κοινοβούλιο. Όλα ήταν μοναχοί και το κόμμα λειτούργησε με βάση μια πολιτική πλατφόρμα που έκανε έκκληση για επιστροφή της βουδιστικής ηθικής στη δημόσια ζωή. Σύντομα μετά από την είσοδο στην Βουλή, το JHU δημιούργησε μια φιλονικία εντός των τειχών του Κοινοβουλίου.

Το JHU εργάστηκε επίσης για να αποφύγει μια ειρηνευτική συμφωνία υπό νορβηγική διαμεσολάβηση τον Μάρτιο του 2002, που καλούσε για περιορισμένη αυτονομία των Ταμίλ. Οι μοναχοί δήλωσαν ότι η Σρι Λάνκα ήταν ανέκαθεν ένα βασίλειο Sinhala, ότι η αυτονομία παραβιάζει την σχεδόν μυστικιστική ιδέα ενός ενιαίου κράτους και ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή εκτός από την στρατιωτική. Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις απλά έκαναν ισχυρότερους τους «Τίγρεις» Ταμίλ, όπως υποστήριξε ένας από τους πιο ειλικρινείς κληρικούς του κόμματος, ο Athuraliye Rathana, τον οποίο τα ΜΜΕ στη Σρι Λάνκα αποκάλεσαν ως ο «Μοναχός Πόλεμος». «Αν παραδώσουν τα όπλα τους, τότε μπορούμε να μιλήσουμε», είπε. «Αν όχι, τότε θα τους ελέγξουμε με οποιοδήποτε μέσο είναι απαραίτητο. Πρέπει να αγωνιστούμε τώρα και να μιλήσουμε αργότερα». Την άνοιξη του 2006, οι μοναχοί επιτέθηκαν σε μια οικουμενική ομάδα ειρηνικών διαδηλωτών και ηγήθηκαν μιας μακράς καθιστικής διαμαρτυρίας ενάντια σε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που σύντομα κατέρρευσε, οδηγώντας σε έναν ακόμα γύρο συγκρούσεων.

Καθώς η αιματοχυσία επεκτεινόταν, ένα μεγάλο μέρος του βουδιστικού κλήρου έδωσε την ευλογία του για μια τελική επίθεση εναντίον των αυτονομιστών Τίγρεων Ταμίλ. Τον Μάιο του 2009, ο στρατός της Σρι Λάνκα αναδύθηκε θριαμβευτής από την εν λόγω μάχη. Αλλά η βάναυση επίθεσή του εναντίον των Τίγρεων έκανε την κυβέρνηση του προέδρου Mahinda Rajapaksa στόχο ευρείας διεθνούς κατακραυγής. Αξιόπιστες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των θανάτων των αμάχων ως και τους 40.000 και το Channel Four της Βρετανίας έχει τεκμηριώσει τις συνοπτικές εκτελέσεις κρατουμένων Τίγρεων Ταμίλ στο πρόγραμμά του «Killing Fields της Σρι Λάνκα». Παρά το γεγονός ότι οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η Διεθνής Αμνηστία και το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έχουν απευθύνει έκκληση για μια έρευνα σχετικά με τις ανθρωπιστικές καταχρήσεις και τα πιθανά εγκλήματα πολέμου, η κυβέρνηση Rajapaksa έχει αντισταθεί. Οι μοναχοί έχουν υποστηρίξει αυτή την άρνηση, λέγοντας ότι οι εν λόγω απαιτήσεις επιτίθενται σε αυτό που οι Sinhala θεωρούν ως την «πατρίδα» των βουδιστών.