![](/sites/default/themes/sitetheme/images/icons/fa-secure-icon.png)
Παιχνίδια του νου
Τα βασανιστήρια, ως τακτική ανακρίσεως, έχει αποδειχθεί ότι είναι μια πλήρης και απόλυτη αποτυχία. Μπορεί να φαίνεται διαισθητικά ότι η εφαρμογή ακραίου πόνου, μαρτυρίων και άγχους σε αιχμαλώτους πριν και κατά την διάρκεια της ανάκρισής τους, θα μπορούσε να ενισχύσει την προθυμία τους να αποκαλύψουν πληροφορίες. Αλλά όταν εξετάζεται η πλήρης γκάμα των αποτελεσμάτων των βασανιστηρίων, είναι σαφές ότι η πρακτική αυτή δεν είναι καθόλου συνετή, σοφή ή λογική.
Ο SHANE O’MARA είναι καθηγητής Πειραματικής Έρευνας για τον Εγκέφαλο και βασικός ερευνητής στο Wellcome Trust στο Ινστιτούτο Νευροεπιστημών Δουβλίνου, στο Trinity College. Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο Why Torture Doesn't Work: The Neuroscience of Interrogation[1] (Harvard University Press; 2015).
Καθώς οι ανακριτές επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο της μακροπρόθεσμης μνήμης, θα πρέπει να κάνουν μια διαφορετική προσέγγιση. Και υπάρχει ένα ευρύ φάσμα μεθόδων ανάκρισης [22] που αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα. Στην καρδιά όλων αυτών είναι η συνομιλία. Η γλώσσα είναι εδώ και καιρό το εργαλείο με το οποίο οι ανακριτές μπαίνουν στο μυαλό, την μνήμη και τα κίνητρα των αιχμαλώτων τους. Κάνοντας τον εαυτό τους φαίνεται αξιόπιστος και φιλικός, και με την επίδειξη σεβασμού, οι ανακριτές μπορούν να αποκτήσουν πιο εύκολα πληροφορίες. Όταν ένα άτομο αισθάνεται ασφαλές, τα φυσικά μονοπάτια της σκέψης και της μνήμης ανοίγουν, επιτρέποντας στον ανακριτή να εξετάσει την μνήμη, την διάθεση και την γνωστική λειτουργία πιο αποτελεσματικά.
Αυτές οι μέθοδοι έχουν δοκιμαστεί σε μια ευρεία ποικιλία τόπων και ατόμων, όπως μεταξύ συμμετεχόντων εθελοντών, ψυχιατρικών και νευροψυχολογικών ασθενών, σε ιατροδικαστικούς τόπους, και μεταξύ των μελών των ενόπλων δυνάμεων που υποβάλλονται σε εκπαίδευση μάχης.
Ως αποτέλεσμα αυτών των εμπειριών, οι επιστήμονες σήμερα είναι καλύτερα από ποτέ εξοπλισμένοι να εξετάσουν την διάθεση και την νοητική κατάσταση των άλλων. Σίγουρα, υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει, ειδικά όταν πρόκειται για τις ανακρίσεις, αλλά ξέρουμε ότι οι διαπροσωπικές γνωστικές και συναισθηματικές συνδέσεις που συμβαίνουν κατά την διάρκεια συνομιλιών κάνουν όλη την διαφορά. Προς το παρόν, θα ήταν σοφό να δημιουργηθεί μια νέα διατομεακή επιστήμη της ανάκρισης [23] και της συνέντευξη για την αστυνομία και τις υπηρεσίες πληροφοριών. Δεδομένου ότι η Έκθεση της Γερουσίας για τα Βασανιστήρια [24] αποδεικνύεται οδυνηρή, δεν έχει δοθεί καμιά ουσιαστική πολιτική προτεραιότητα για την κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς μέσα στο πλαίσιο των μυστικών υπηρεσιών, και ακόμη λιγότερη προσοχή έχει δοθεί προς την κατάλληλη εκπαίδευση των καλύτερων υποψηφίων για ανακρίσεις και συνεντεύξεις. Η δημιουργία μιας διεύθυνσης για τις υπηρεσίες πληροφοριών και τις υπηρεσίες αστυνόμευσης που να δίνει προτεραιότητα στην έρευνα στον τομέα αυτό, καθώς και η εφαρμογή των επιστημών του εγκεφάλου και της συμπεριφοράς κατά την διάρκεια των ανακρίσεων, θα βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό στην ανατροπή των κακών και ανήθικων πρακτικών. Το να τεθεί αυτή η «ομάδα υψηλής αξίας κρατούμενων προς ανάκριση» σε μια ασφαλή νομοθετική βάση είναι ένα θετικό πρώτο βήμα.
Στο πλαίσιο ενός νέου προγράμματος, οι ανακριτές θα αναφέρονται στα υψηλότερα επίπεδα των φορέων χάραξης πολιτικής και των κυβερνητικών αξιωματούχων. Και οι αξιωματούχοι αυτοί θα είναι υπεύθυνοι για να αποκηρύξουν την πιεστική ανάκριση και τα βασανιστήρια ως ανήθικα, παράνομα και αντίθετα με την καλή ερευνητική πρακτική. Περαιτέρω, αυτές οι διευθύνσεις θα πρέπει να υποχρεούνται να εντέλλονται ισχυρά προγράμματα κατάρτισης και έρευνας. Τα πρότυπα αυτά θα πρέπει να προσεγγίζουν το επίπεδο εκπαίδευσης που απαιτείται για μια κλινική συνέντευξη από επαγγελματίες ψυχιάτρους και οι ψυχολόγους, εκθέτοντας τους εκπαιδευόμενους σε μια ευρεία ποικιλία συμπεριφορών, παρόμοιες με αυτές σε κλινικό περιβάλλον. Η κατάρτιση θα πρέπει επίσης να προωθεί τα καλύτερα προσωπικά χαρακτηριστικά σε κάθε υποψήφιο που αποδεικνύονται ευεργετικά στο περιβάλλον της ψυχολογικής συνέντευξης, για παράδειγμα ευαισθησία, πολιτιστική συνείδηση και άνεση, τόσο με τον προσωπικό λογισμό όσο και με την έκφραση της αυτο-αμφιβολίας. Μια τέτοια αλλαγή θα οδηγήσει σε καλύτερη συλλογή πληροφοριών από όσο κατάφεραν ποτέ η βία και ο εξαναγκασμός.
Ένας επισκέπτης δοκιμάζει μια μεταλλική μάσκα που χρησιμοποιείτο ως συσκευή βασανισμού από το καθεστώς του ανατραπέντος ηγέτη του Ιράκ, Σαντάμ Χουσεΐν, και εμφανίζεται σε μια έκθεση στο Μνημείο Μαρτύρων στην Βαγδάτη, στις 24 Μαΐου 2013. THAIER AL-SUDANI / REUTERS
-------------------------------
Οι νέες μέθοδοι ανάκρισης [25] θα απαιτήσουν αλλαγές από τους φορείς χάραξης πολιτικής, τους επαγγελματίες και τους επιστήμονες, και μέχρι που μπορεί να παρουσιάσουν μια σημαντική πρόκληση για τις τρέχουσες πολιτιστικές νόρμες. Το να κυριαρχηθούν οι προκλήσεις αυτές, ωστόσο, θα βοηθήσει στην εξάλειψη της κακοποίησης κρατουμένων και στο να αποκτηθούν καλύτερες αποδείξεις. Το ερώτημα για το πώς να διεξάγονται καλύτερα οι ανακρίσεις, ποιός θα πρέπει να τις διεξάγει και τι είδους εκπαίδευση απαιτείται δεν είναι ένα θέμα της επιβολής του νόμου˙ αντίθετα, είναι ένα θέμα που αντιμετωπίζεται καλύτερα και λύνεται από την επιστημονική κοινότητα που ασχολείται με τον εγκέφαλο και την συμπεριφορά. Η θεωρία και τα δεδομένα μέσα σε αυτά τα πεδία θα πρέπει να είναι οι κινητήριοι παράγοντες πίσω από την χάραξη πολιτικής, και όχι οι ιδεολογικές αντιλήψεις περί δικαιοσύνης και η ασθενώς συγκαλυμμένη όρεξη για εκδίκηση και τιμωρία. Όλοι όσοι εμπλέκονται πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη και η συλλογή πληροφοριών είναι στο επίκεντρο της επιβολής του νόμου, και για να γίνεται η δουλειά σωστά, οι επαγγελματίες πρέπει να κατανοήσουν τις εσωτερικές διεργασίες του νου.
Copyright © 2016 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.
Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/2016-01-15/mind-games